Hoe en waarom ik ben begonnen met mijn stamboomonderzoek
Een toevallige opmerking die alles veranderde
Mijn vader werd geboren op 3 maart 1963, op de derde verdieping van Westerstraat 3 in Amsterdam. Buiten speelde het leven zich af tussen bakfietsen, schreeuwende marktkooplui en kinderen die op straat knikkers speelden.
03/03/1963, huisnummer 3, 3e verdieping – dat blijft hangen. Mijn oma (zijn moeder dus) vertelde me ooit dat precies honderd jaar eerder, op 3 maart 1863, een verre voorouder is geboren met exact dezelfde naam als mijn vader. Die toevallige opmerking is me altijd bijgebleven – toevallig, maar bepalend. Achteraf denk ik dat dat moment het begin is geweest van mijn fascinatie voor familiegeschiedenis, archieven en uiteindelijk: genealogie. Ironisch genoeg bleek later dat mijn oma er een paar dagen naast zat.
Samen naar het archief
Toen mijn opa (de vader van mijn vader) overleed op 29 augustus 2016, besloot zijn zus – mijn oudtante – een paar weken na de uitvaart om naar het Stadsarchief van Amsterdam te gaan. Ze wilde onze familiegeschiedenis ontrafelen. “Ik ga mee!” riep ik meteen, zonder te beseffen hoe groot het project zou worden. Samen liepen we het archief binnen, totaal onvoorbereid. We wisten niet hoe je genealogisch onderzoek doet, waar je moet beginnen of welke bronnen je kunt raadplegen. Gelukkig liepen daar behulpzame medewerkers rond die ons op weg hielpen. Natuurlijk kenden zij onze familiegeschiedenis niet, maar ze legden ons geduldig uit hoe we zelf de juiste informatie konden vinden.
De kracht van een herinnering
Mijn oudtante had geen archiefstudie gevolgd, geen mappen vol notities, en geen uitgebreide kennissenkring vol verre neven en nichten. Ze had alleen haar geheugen – maar dat bleek verrassend waardevol. Ze wist nog hoe haar opa heette, en ongeveer wanneer hij geboren was: 1882. Dat was in een tijd waarin Amsterdam uit een periode van verval kwam. De Jordaan was in die tijd een smerige arbeiderswijk waar het leven hard was, en de gezinnen groot. Later is gebleken dat Willem uit een gezin van elf kinderen kwam.
Dat mijn oudtante nog wist dat Willem in 1882 geboren was bleek cruciaal, want in Nederland zijn persoonsgegevens van de afgelopen honderd jaar grotendeels afgeschermd vanwege privacyregels. Je moet dus verder terug in de tijd om echt ergens te kunnen beginnen. Dat ene geboortejaar en naam – dat was ons startpunt. Vanuit daar konden we verder bouwen. En zoals vaak in genealogie: als je eenmaal een houvast hebt, rolt er een hele wereld uit de archieven tevoorschijn.
Het stokje overgenomen
Na dat eerste bezoek haakte mijn oudtante wat af, al blijft ze enthousiast als ik met nieuwe vondsten kom. Het onderzoek heb ik daarna samen met mijn vader voortgezet. Ik kreeg er steeds meer handigheid in. Binnen een paar maanden telde mijn stamboom meer dan 350 personen: directe voorouders, verre neven, nichten, vergeten ooms en tantes. Vanuit mezelf terug redenerend – van zoon naar vader, grootvader, overgrootvader – heb ik inmiddels tien generaties kunnen achterhalen. Althans, generaties met soms meerdere verschillende schrijfwijzen voor dezelfde naam, die allemaal kloppen…
En nu?
Het onderzoek naar mijn directe voorvaderen stagneert een beetje. De lijn loopt vast bij Jan Barend, geboren rond 1720 in een boerendorp ergens in Duitsland. Of daar überhaupt nog kerkelijke registers bewaard zijn, weet ik niet. Dat vraagt om een veldonderzoek – letterlijk. Een trip naar Duitsland dus. In de tussentijd ben ik bezig met het aanvullen van ontbrekende puzzelstukjes: kinderen die ik eerder over het hoofd zag, missende geboorte- en overlijdensdata, huwelijken, vergeten neven en nichten.
Waarom deel ik dit?
Genealogie is voor mij meer dan een hobby: het is een brug naar het verleden, naar het dagelijkse leven van gewone mensen – hun zorgen, vreugdes en de stad die hen vormde. En wie weet: misschien begin jij na dit verhaal ook aan jouw zoektocht. Eén naam, één jaartal – meer heb je niet nodig.
Lees verder over mijn eigen stamboomonderzoek: Tien generaties terug